WĘGLA TLENKI, związki chem. węgla i tlenu: 1) dwutlenek trójwęgla, podtlenek węgla, C3O2, bezb., trujący gaz o ostrym zapachu; ulega polimeryzacji; w powietrzu pali się, tworząc dwutlenek węgla CO2; produkt odwodnienia kwasu malonowego; 2) tlenek węgla(II), tlenek węgla (czad), CO, bezb., bezwonny, palny, b. toksyczny gaz, słabo rozp. w wodzie; z powietrzem tworzy mieszaninę wybuchową; z chlorem tworzy fosgen, z metalami karbonylki; wdychanie CO powoduje śmierć (gaz ten łączy się z hemoglobiną krwi, uniemożliwiając przyłączanie przez nią tlenu); tworzy się w wyniku niecałkowitego spalania węgla lub redukcji dwutlenku węgla; stosowany gł. jako składnik gazu wodnego, generatorowego, syntezowego, jako reduktor i do otrzymywania karbonylków; 3) tlenek węgla(IV), dwutlenek węgla, CO2, bezb., bezwonny, niepalny gaz; zestalony sublimuje; rozp. w wodzie; bezwodnik kwasu węglowego; mało aktywny chemicznie; z mocnymi zasadami tworzy węglany, z amoniakiem mocznik; występuje w atmosferze i hydrosferze, stanowi produkt przemiany materii (wydychany przez zwierzęta, asymilowany przez rośliny); powstaje w wyniku całkowitego spalania węgla lub rozkładu węglanów; stosowany do wyrobu napojów musujących, napełniania gaśnic przeciwpożarowych, do produkcji sadzy; stały CO2 p.n. suchy lód jest używany w chłodnictwie.

  - -